Ắc quy dự phòng là thành phần bắt buộc trong tủ trung tâm báo cháy, đảm bảo hệ thống vẫn hoạt động khi mất điện lưới. Nếu tính toán không chính xác, hệ thống có thể ngừng hoạt động giữa chừng – gây rủi ro nghiêm trọng về an toàn.
Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cách tính dung lượng ắc quy đúng kỹ thuật và những lưu ý quan trọng khi lựa chọn.
1. Vai trò của ắc quy trong hệ thống báo cháy
Ắc quy có nhiệm vụ:
-
Duy trì hệ thống khi mất điện 220V
-
Cấp nguồn cho trung tâm, đầu báo, module, chuông – còi – đèn
-
Đảm bảo hệ thống hoạt động trong thời gian tối thiểu theo tiêu chuẩn
Thông thường, tủ trung tâm sử dụng 2 bình ắc quy 12V đấu nối tiếp để tạo nguồn 24V DC.
2. Nguyên tắc tính dung lượng ắc quy
Dung lượng ắc quy được tính dựa trên:
-
Dòng tiêu thụ ở chế độ thường trực (Standby)
-
Dòng tiêu thụ ở chế độ báo động (Alarm)
-
Thời gian yêu cầu hoạt động dự phòng
Công thức cơ bản:
Dung lượng (Ah) =
( Dòng Standby × Thời gian Standby )
-
( Dòng Alarm × Thời gian Alarm )
Sau đó nhân thêm hệ số an toàn (thường từ 1.2 đến 1.3).
3. Các bước tính cụ thể
Bước 1: Xác định dòng tiêu thụ ở chế độ thường trực
Bao gồm:
-
Trung tâm báo cháy
-
Toàn bộ đầu báo
-
Module
-
Thiết bị giám sát
Ví dụ:
-
Trung tâm: 0.5A
-
100 đầu báo × 0.002A = 0.2A
-
Module + phụ kiện: 0.1A
Tổng dòng standby = 0.8A
Bước 2: Xác định thời gian dự phòng theo tiêu chuẩn
Thông thường yêu cầu:
-
24 giờ ở chế độ thường trực
-
5 – 30 phút ở chế độ báo động (tùy loại công trình)
Giả sử:
-
24 giờ standby
-
0.5 giờ alarm
Bước 3: Tính dòng báo động
Dòng báo động bao gồm:
-
Trung tâm
-
Chuông – còi – đèn
-
Module điều khiển
-
Thiết bị ngoại vi
Ví dụ:
-
Trung tâm khi alarm: 1A
-
10 chuông × 0.1A = 1A
Tổng dòng alarm = 2A
Bước 4: Áp dụng công thức
Standby:
0.8A × 24h = 19.2Ah
Alarm:
2A × 0.5h = 1Ah
Tổng = 20.2Ah
Nhân hệ số an toàn 1.25:
20.2 × 1.25 ≈ 25Ah
Kết luận: Nên chọn ắc quy 24V – 26Ah (hoặc 2 bình 12V – 26Ah).
4. Những lưu ý quan trọng
1. Không chọn đúng bằng kết quả tính toán
Luôn chọn cao hơn một cấp dung lượng.
2. Tính đủ thiết bị thực tế
Nhiều hệ thống quên tính:
-
Module điều khiển quạt, thang máy
-
Chuông ngoài trời
-
Đèn exit liên kết
3. Kiểm tra khả năng sạc của tủ
Không phải tủ nào cũng sạc được ắc quy dung lượng lớn. Cần kiểm tra:
-
Dòng sạc tối đa của bộ nguồn
-
Thời gian sạc lại sau khi xả
4. Xem xét nhiệt độ môi trường
Ắc quy đặt trong phòng nóng sẽ giảm tuổi thọ và dung lượng thực tế.
5. Sai lầm thường gặp
-
Chỉ tính theo công suất tủ mà không tính thiết bị ngoại vi
-
Không nhân hệ số an toàn
-
Dùng ắc quy dân dụng thay vì ắc quy chuyên dụng kín khí (VRLA)
-
Không thay ắc quy sau 2–3 năm sử dụng
6. Kết luận
Tính toán dung lượng ắc quy cho tủ trung tâm báo cháy không chỉ là phép tính đơn giản mà còn liên quan đến:
-
Quy mô hệ thống
-
Yêu cầu tiêu chuẩn
-
Đặc điểm công trình
-
Khả năng mở rộng sau này
Một hệ thống báo cháy chỉ thực sự an toàn khi nguồn dự phòng được tính toán chính xác và kiểm tra định kỳ.
