Tạo các lỗ thoáng là yếu tố cần thiết của công việc thông gió trong chiến thuật chữa cháy. Ở đây chúng ta sẽ xem xét các phương pháp tạo lỗ thông gió để chữa cháy trong đó các lỗ thoáng được thực hiện thủ công bằng dụng cụ cầm tay. Những phương pháp yêu cầu thực hiện đặc biệt, sử dụng thiết bị chuyên dụng và sẽ được đánh giá một cách toàn diện. Thông thường, không có phương pháp chung nào có thể áp dụng để tạo các lỗ thoáng trên mái nhà trong quá trình thông gió chữa cháy trong hoạt động chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Mặt khác, có thể sử dụng một số lượng lớn các công cụ phù hợp và có thể đưa ra một số hướng dẫn nhất định để tạo các lỗ thoáng trong một số loại kết cấu mái phổ biến.
Một số yếu tố ảnh hưởng đến mức độ thành công của việc thông gió bằng cách tạo ra các lỗ thoáng trên mái nhà. Cụ thể như là: Đặc điểm cháy và cường độ cháy; khối lượng phòng và hình dạng các phòng; kích thước và vị trí của cửa vào; điều kiện gió; tiếp cận thông gió cơ học; năng lực của đội chữa cháy; thiết bị tạo lỗ thoáng; cấu trúc mái nhà…
Cấu trúc mái nhà ảnh hưởng đến chiến thuật trong quá trình chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Nó cũng ảnh hưởng đến vị trí và kích thước của các lỗ thoáng, thời gian và các vấn đề liên quan đến công việc tạo lỗ, bao gồm các biện pháp phòng ngừa an toàn cho lực lượng chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và sự cần thiết của các công cụ đặc biệt. Nếu đội chữa cháy có thiết bị phù hợp và cấu trúc mái nhà cho phép mở nhanh chóng thì khí và khói cháy có thể được thoát ra ngoài đủ để đơn giản hóa công việc của lính cứu hỏa.
Dưới đây là một số công cụ phổ biến được sử dụng để tạo các lỗ trên mái nhà và các ví dụ về các lỗ được tạo ra trong các cấu trúc mái khác nhau:
Dụng cụ tạo lỗ trên mái nhà
Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH hiện nay được trang bị nhiều loại phương tiện, dụng cụ sử dụng cho mục đích tạo lỗ thoáng. Chúng được chia thành các công cụ chạy bằng động cơ điện, công cụ động cơ đốt trong, dụng cụ cầm tay và thiết bị đặc biệt.
Dụng cụ chạy bằng động cơ điện
Các dụng cụ chạy bằng động cơ điện thường nhỏ hơn và nhẹ hơn các dụng cụ tương đương dùng động cơ đốt trong. Chức năng của dụng cụ chạy bằng điện không bị suy giảm do khí và khói cháy khi tạo các lỗ thông gió cho đám cháy. Một trong những nhược điểm là khả năng di chuyển bị hạn chế bởi dây cáp và việc tiếp cận nguồn điện có thể bị hạn chế trong một số trường hợp nhất định. Một nhược điểm nữa là các dụng cụ chạy bằng điện thường có công suất ra thấp hơn so với các dụng cụ tương đương có động cơ đốt trong.
Dụng cụ chạy bằng động cơ đốt trong cầm tay
Có thể sử dụng các công cụ chạy bằng động cơ bất kể nguồn điện bên ngoài và tạo ra sản lượng tương đối lớn. Tuy nhiên, chúng tương đối nặng và công suất động cơ có thể bị ảnh hưởng bởi khí cháy khi tạo khe hở. Trong trường hợp khí cháy phát triển mạnh, động cơ có thể dừng ở tình trạng tồi tệ nhất. Nên sử dụng các công cụ chạy bằng động cơ cùng với các thiết bị an toàn thích hợp. Điều quan trọng là phải biết cách sử dụng các công cụ này, trong số những thứ khác vì sản lượng tương đối lớn và trọng lượng của chúng.
Máy cắt có đĩa cắt quay hai đầu cắt bằng hai lưỡi kim loại được lắp cạnh nhau và quay theo các hướng khác nhau. Nó có thể cắt xuyên qua thép không gỉ, gang và nhôm, gỗ và một số loại nhựa, v.v. Mặt khác, nó không thể được sử dụng cho thủy tinh, đá, bê tông hoặc gốm sứ. Độ sâu cắt tối đa là 60–65 mm. Máy cắt điện có ứng dụng thực tế tương đối nhỏ để tạo các khe hở trên mái nhà, chủ yếu do công suất hạn chế của nó. Nó có thể được lắp với các lưỡi dao khác nhau và chủ yếu được sử dụng để cắt các bộ phận kim loại trong các cấu trúc mái khác nhau, ví dụ như thanh kim loại và cửa sập bằng kim loại tấm, v.v.
Cưa hổ hoạt động theo cơ chế chuyển động qua lại. Nó có thể được sử dụng để cưa gỗ, tấm thạch cao và kim loại. Với mục đích cắt kim loại tấm, tốc độ cắt chậm hơn so với dụng cụ quay, nhưng độ ồn thấp hơn và tạo ra ít tia lửa hơn. Lưỡi cưa dài khoảng 15 cm. Tấm kim loại càng dày thì tốc độ cưa càng thấp.
Máy cưa đĩa được sử dụng để cưa gỗ và tấm thạch cao. Nó có hiệu quả và tương đối dễ dàng mang theo trong quá trình tọa lỗ thoáng. Nó có thể được sử dụng cho cả các bộ phận ván và đỡ trong kết cấu mái gỗ. Độ sâu cưa thay đổi từ 50–70 mm, tùy thuộc vào nhà sản xuất.
Cưa xích điện rất tiện dụng để tạo các lỗ thoáng trong các cấu trúc bằng gỗ. Chức năng của nó có thể bị suy giảm do đinh và mối nối kim loại trong cấu trúc mái. Khi tạo các lỗ thoáng trên mái gỗ phủ nỉ lợp nhựa đường, lưỡi dao có thể bị dính do nhựa đường.
Một loại máy đặc biệt được sử dụng làm tuốc nơ vít hoặc máy khoan chạy bằng pin, vừa vặn với các mũi tuốc nơ vít hoặc đai ốc. Tua vít rất hữu ích khi cần tháo tấm kim loại mái nhà cái đó đã bị vặn vào.
Máy cắt điện là một công cụ hạng nặng có thể được lắp các lưỡi dao khác nhau, tùy thuộc vào vật cần cắt. Người sử dụng máy cắt điện cũng như các dụng cụ điện khác phải có hiểu biết về cách sử dụng đúng cách để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Nó phải được chạy ở tốc độ tối đa và được phép ăn xuyên qua vật liệu mà không bị ép buộc.
Các loại dụng cụ cầm tay khác nhau là thanh sắt, kìm, xà beng, rìu và rìu cắt.
Những công cụ đặc biệt
Khung cắt nổ (sử dụng thuốc nổ) chủ yếu được sử dụng để tạo các lỗ thoáng trên mái nhà với các tấm kim loại gấp ở lưỡi và các tấm ván có rãnh. Khung nổ bao gồm một khung nhựa di động cứng, có thể được gắn cùng với các khung khác để có thể nổ các lỗ thoáng lớn hơn. Khung có thể được một người mang và nâng lên bằng cửa sập tiêu chuẩn (chiều rộng 0,60 m). Một dải thuốc nổ dẻo được đặt trong khung với tác dụng nổ định hướng, vật liệu đồng cắt xuyên qua mái nhà, nhựa xốp giữ các bộ phận cấu thành lại với nhau và băng dính để bám dính vào lớp lót.
Máy cắt lệch tâm chạy bằng thủy lực có ưu điểm lớn là lưỡi dao hoạt động lệch tâm, tức là việc dẫn động không diễn ra ở tâm lưỡi dao. Do đó, lưỡi dao có thể hoạt động ở vật liệu có độ sâu lớn hơn bán kính của lưỡi dao (độ sâu làm việc thông thường khoảng 25 cm). Nó có thể hoạt động trên hầu hết các vật liệu. Nhược điểm của máy là nó cần nguồn thủy lực thông qua một bộ phận thủy lực riêng biệt và cần phải làm mát.
Cắt bằng tia nước liên quan đến việc sử dụng nước ở áp suất cao để cắt lỗ trong cấu trúc. Áp suất có thể khác nhau, tùy thuộc vào thiết bị, từ 200 đến 300 bar. Lưu lượng nước thường thay đổi từ 25 l/phút. đến 50 l/phút. Chất phụ gia mài mòn (chất cắt) thường cần thiết để cắt xuyên qua các vật liệu cứng (vật liệu mái, v.v.). Hiệu ứng làm mát và ngăn chặn cũng đạt được khi tạo lỗ mở. Thiết bị cắt nước thường có thể cắt xuyên qua tất cả các vật liệu thường thấy.